Harcerze Polski Niepodległej

Harcerze Polski Niepodległej

Postprzez krzysiek4 » Pt lut 14, 2014 6:01 am

Obrazek

W 1908 r. brytyjski generał Robert Baden-Powell, znany ze swoich niekonwencjonalnych metod wyszkolenia żołnierzy, zauważył niezwykły sukces swoich wspomnień Wskazówki do wywiadów wśród młodzieży, która próbowała naśladować opisywane ćwiczenia terenowe.
W czasie obozu doświadczalnego dla młodych chłopców na wyspie Brownsea, generał wypróbował swoje pomysły, m.in. wprowadzenie systemu zastępowego, wynikłego z obserwacji rodzin wielodzietnych, gdzie starszy brat opiekował się skutecznie młodszym rodzeństwem. Na początku chodziło jedynie o wyrwanie młodych chłopców z zadymionych, uprzemysłowionych miast i zetknięcie ich z przyrodą, a przez to uzdrowienie psychiczne i moralne.
Wkrótce Baden-Powell zorientował się, że „skauting” to także sposób na wychowanie odpowiedzialnych, patriotycznych obywateli. Magnesem miały być właściwie pomyślane gry i ćwiczenia, oparte na ewangelicznym wezwaniu do pomagania innym i uczące rywalizacji, ale też współdziałania w grupie. W epoce bez radia i telewizji starannie zaplanowane zajęcia na wolnym powietrzu szybko zdobyły sobie masową popularność. W 1908 roku gen. Baden-Powell wydał klasyczny podręcznik skautingu Scouting for Boys (Skauting dla chłopców), co uważane jest za początek harcerstwa.

Skuting szybko dotarł do Polski, gdzie trafił na bardzo podatny grunt. W 1910 r. na I Ogólnym Zjeździe Młodzieży Niepodległościowej Zarzewiackiej została podjęta uchwała o przyjęciu skautingu angielskiego jako podstawy do pracy w Oddziałach Ćwiczebnych.
Skauting polski czerpiąc wzory z angielskiego, od początku nastawiony był jednak na wzbudzanie uczuć niepodległościowych. Wszystkie czynności i ćwiczenia służyły temu celowi. Pojawiło się wiele zapożyczeń z wojska, bo też w istocie rzeczy organizacje skautingowe były często „małym wojskiem”. Ważny był przy tym model wychowania młodego człowieka: musztra, dyscyplina i posłuszeństwo stanowiły pożądane metody wychowawcze.

Skauting miał w sobie nieodparty magnes przyciągający do siebie młodzież. W 1911 r. drużyna młodzieży Sokolej na Zasaniu w Przemyślu liczyła już 140 członków. Organizatorzy obawiali się, że ruch skautowy zostanie przejęty przez władze austriackie, dlatego postanowiono podporządkować wszystkie oddziały Andrzejowi Małkowskiemu, przedstawicielowi Komendy Naczelnej Skautowej. 12 listopada 1911 r. Małkowski przyjechał do Przemyśla, gdzie wygłosił odczyt dla 180 skautów.

Na rozwój ruchu harcerskiego w Przemyślu miała wpływ bliskość Lwowa – kolebki polskiego skautingu. Lwowskie władze skautowe były uznawane za naczelną władzę całego, „rozbiorów nieuznającego” polskiego skautingu. Ze Lwowa szły wzorce, tam szkolono instruktorów.

Przed wybuchem I wojny światowej skauting polski liczył juz ok. 20 tysięcy członków. Formy działania czerpano z podręcznika Harce młodzieży polskiej opracowanego przez M. Schreibera i E. Piaseckiego na podstawie książki angielskiej. W Przemyślu bardzo popularne były obozy i coniedzielne zajęcia w lesie na Małych Budach. Młodzi nie mogli się tych spotkań doczekać: bawiono się w podchody, zasadzki, niespodziewane ataki i obrony, uczono się sygnalizacji i pomocy w pierwszej potrzebie, np. bandażowania. Biwak, obóz pod namiotami, rozpalanie ogniska, gotowanie, pranie. To była prawdziwa szkoła życia.

Oprócz zabaw i ćwiczeń, harcerstwo brało na siebie role wychowawcze, stąd mówiono o wychowankach i wychowawcach. Raz w tygodniu każdy zastęp odbywał w izbie harcerskiej gawędę, czyli pogadankę na tematy historyczne i patriotyczne. Rozpoczynała ją modlitwa, bo harcerstwo, choć było organizacją świecką, przesiąknięte było ideałami chrześcijańskimi. Szczególnym rodzajem wtajemniczenia stało się nadawanie członkom zastępów pseudonimów, które często pochodziły od bohaterów książek Sienkiewicza, Mickiewicza czy Kraszewskiego.

Władze austriackie, choć nie zabraniały rozwoju skautingu, z czasem zorientowały się co do kierunku, w jakim zmierza organizacja. Wydały zakaz funkcjonowania drużyn bez nadzoru nauczycieli, nie pozwalały też na zakładanie stroju skautowego podczas oficjalnych uroczystości i obchodów, w czasie których młodzież służyła jako straż honorowa czy porządkowa.

Wzory mundurów i oznaczeń harcerze czerpali z Harców młodzieży polskiej. Oprócz tego, każda prawie drużyna posługiwała się własnymi prawami i zwyczajami.

Każdy harcerz musiał się wykazać odpowiednim zachowaniem w szkole i w domu. Skrupulatnie przestrzegano prawa harcerskiego ujętego zwięźle w dziesięciu punktach:

Prawo Harcerskie
Harcerz służy Bogu i Polsce i sumiennie spełnia swoje obowiązki.
Na słowie harcerza polegaj jak na Zawiszy.
Harcerz jest pożyteczny i niesie pomoc bliźnim.
Harcerz w każdym widzi bliźniego, a za brata uważa każdego innego harcerza.
Harcerz postępuje po rycersku.
Harcerz miłuje przyrodę i stara się ją poznać.
Harcerz jest karny i posłuszny rodzicom i wszystkim swoim przełożonym.
Harcerz jest zawsze pogodny.
Harcerz jest oszczędny i ofiarny.
Harcerz jest czysty w myśli, mowie i uczynkach, nie pali tytoniu i nie pije napojów alkoholowych.

Przystąpienie do harcerstwa rozpoczynało się uroczystym przyrzeczeniem, składanym na ręce drużynowego lub inspektora drużynowego. Rota przyrzeczenia brzmiała następująco:

Przyrzekam uczynić wszystko to, co jest w mojej mocy:

by zawsze spełnić swój obowiązek względem Boga i Ojczyzny,

nieść chętną pomoc bliźnim w każdej chwili,

być posłusznym prawu skautowemu

————-

[powyższy tekst to fragmenty książki Lekarz z Westerplatte]

————

Poniżej prezentuję niezwykły film dokumentalny. Powstał w czasach Polski Niepodległej, w epoce prawdziwego harcerstwa, gdzie honor i patriotyzm stanowiły najwyższe cnoty, a służba Bogu i Ojczyźnie kształtowała serca całego pokolenia.

9-minutowy Obóz harcerski nakręcono w 1935 r. Tytuł filmu nie jest pewny, gdyż nie zachowały się jego początkowe kadry. Dźwięk dodano w studiu, co łatwo zauważyć.

W internecie można spotkać dwie wersje lokalizacji zdjęć: albo nieznana miejscowość na Kresach, albo też lasy spalskie, gdzie w lipcu 1935 r. odbył się ogólnopolski zlot harcerski. Od siebie dodam, że drużyny harcerek i harcerzy zanim udały się pociągami do Spały przygotowywały się na obozach w swoich okolicach. Np. chorągiew wołyńska przebywała w dniach od 3 do 10 lipca 1935 r. na obozie w miejscowości Kiwerce, która była wówczas siedzibą gminy wchodzącej w skład powiatu łuckiego. Stamtąd wraz z całym urządzeniem obozowym harcerze wyruszyli specjalnym pociągiem do Spały. Ale czy filmowcy pojechaliby aż na Wołyń, by nakręcić ten film?

Myślę, że rzecz mógłby rozstrzygnąć znawca etnografii i ówczesnych strojów ludowych, które można rozpoznać na tym filmie.

Póki co proszę zasiąść wygodnie i obejrzeć w skupieniu 9-cio minutowy „znak czasu”:






http://www.polishclub.org/2014/02/13/ka ... podleglej/



-
Avatar użytkownika
krzysiek4
 
Posty: 5341
Dołączył(a): Cz kwi 21, 2011 3:36 pm
Lokalizacja: Peloponez

Powrót do Historia

Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zalogowanych użytkowników i 4 gości